Chả ram miền Trung: bí quyết cuốn và chiên giòn rụm như ở Bình Định
Chả ram miền Trung (nổi tiếng nhất là chả ram tôm đất Bình Định) có cuốn nhỏ cỡ ngón tay, vỏ bánh tráng mỏng chiên giòn rụm, nhân tôm thịt đỏ au, ngọt và đậm vị. Bí quyết nằm ở ba điểm: dùng bánh tráng mỏng loại chuyên cuốn ram, cuốn nhỏ và chặt tay, chiên lửa vừa hai lần để giòn lâu. Bài viết đi lần lượt từ nguyên liệu, cách cuốn, cách chiên đến cách pha nước chấm và rau ăn kèm cho đúng kiểu miền Trung.
Chả ram khác chả giò, nem rán ở điểm nào
| Đặc điểm | Chả ram miền Trung | Chả giò miền Nam | Nem rán miền Bắc |
|---|---|---|---|
| Kích thước | Nhỏ, dài cỡ ngón tay | Vừa, cuốn tròn | To hơn, cắt khúc khi ăn |
| Vỏ | Bánh tráng mỏng, giòn tan | Bánh tráng rế hoặc bánh tráng thường | Bánh đa nem |
| Nhân | Tôm (tôm đất), thịt ba chỉ, hành | Thịt, tôm, khoai môn, miến, nấm | Thịt, miến, mộc nhĩ, trứng, rau củ |
| Ăn kèm | Bánh tráng, rau sống, nước mắm chua ngọt | Bún, rau sống | Bún, rau sống, đu đủ chua |
Chả ram tôm đất nổi tiếng nhờ loại tôm đất nhỏ, vỏ mỏng, thịt ngọt ở vùng đầm phá ven biển miền Trung. Nhân thường giữ nguyên con tôm hoặc băm sơ, không nhiều nguyên liệu độn, nên vị tôm rất rõ.
Nguyên liệu cho khoảng 40 cuốn
- 300 g tôm đất hoặc tôm đồng nhỏ (có thể thay bằng tôm sú nhỏ cắt hạt lựu).
- 200 g thịt ba chỉ, băm hoặc thái hạt lựu nhỏ.
- 1 bó hành lá, 3–4 củ hành tím, 3–4 tép tỏi.
- Nước mắm, đường, tiêu, hạt nêm, một ít bột ớt hoặc màu điều để nhân đỏ đẹp.
- Bánh tráng mỏng loại cuốn ram (khoảng 40–50 lá, cắt vuông nhỏ hoặc dùng loại tròn nhỏ).
- Dầu ăn để chiên.
Làm nhân chả ram
- Tôm đất cắt râu, bỏ đầu, để nguyên vỏ mỏng (cách làm truyền thống) hoặc bóc vỏ cho dễ ăn. Tôm to thì cắt khúc nhỏ.
- Ướp tôm với chút nước mắm, đường, tiêu và màu điều khoảng 15 phút cho thấm, tôm có màu đỏ.
- Thịt ba chỉ băm nhỏ, trộn với hành tím, tỏi băm, chút nước mắm.
- Hành lá thái nhỏ phần lá, giữ phần cọng để cuốn chung (tùy vùng).
- Trộn tôm, thịt, hành lá với nhau. Nhân nên hơi khô, không được ướt sũng.
Cuốn chả ram: nhỏ, chặt, đều
Bánh tráng mỏng dùng làm ram thường không cần nhúng nước, chỉ cần để ở nơi có hơi ẩm hoặc phết nhẹ một chút nước cho mềm. Nếu bánh khô cứng, dùng khăn ẩm lau nhẹ.
- Đặt lá bánh lên mặt phẳng, cho một ít nhân (khoảng một thìa cà phê đầy) vào mép dưới.
- Đặt thêm một hai con tôm hoặc một cọng hành lá dọc theo nhân.
- Gấp hai mép bên vào, cuốn chặt tay thành cuốn nhỏ, dài cỡ ngón tay.
- Chấm chút nước lên mép bánh để dán lại.
- Xếp cuốn ram lên khay, không chồng lên nhau, để bánh se mặt khoảng 15–20 phút trước khi chiên.
Cuốn nhỏ giúp ram chín nhanh, vỏ không bị cháy trong khi nhân còn sống, và ăn giòn đều từ đầu đến cuối.
Chiên hai lần cho giòn lâu
Lần một
Đun dầu ngập ram, để lửa vừa (dầu nóng nhưng chưa bốc khói). Thả từng cuốn ram vào, không chiên quá nhiều một lúc. Chiên khoảng 4–5 phút, đảo đều đến khi vỏ vàng nhạt, nhân chín. Vớt ra để ráo.
Lần hai
Khi sắp ăn, tăng lửa cho dầu nóng hơn, chiên lại ram khoảng 1–2 phút đến khi vàng đậm và giòn rụm. Vớt ra giấy thấm dầu. Chiên hai lần giúp vỏ ram khô dầu, giòn lâu hơn khi bày mâm.
Mẹo: nếu vỏ ram phồng rộp nhiều và bị rách, có thể do bánh quá ướt hoặc dầu quá nóng. Hãy để bánh se mặt và giữ lửa vừa.
Nước mắm chấm và rau ăn kèm
Chả ram miền Trung thường được cuốn với bánh tráng mỏng (không chiên), rau sống và chấm nước mắm chua ngọt:
- Nước mắm: nước mắm, đường, nước cốt chanh, nước lọc, tỏi ớt băm. Vị mặn ngọt chua cay hài hòa, hơi đậm hơn nước chấm miền Nam một chút.
- Rau: xà lách, húng quế, tía tô, diếp cá, dưa leo, chuối chát, khế chua.
- Bánh tráng: bánh tráng mỏng nhúng nước hoặc bánh tráng phơi sương.
Để biết thêm các tỷ lệ pha nước mắm chua ngọt, bạn tham khảo bài nước chấm chả giò miền Nam; với chả ram, có thể tăng chút ớt và tỏi cho hợp khẩu vị miền Trung.
Chọn bánh tráng cuốn ram
Bánh tráng là yếu tố quyết định độ giòn của chả ram. Loại dùng cuốn ram ở miền Trung thường rất mỏng, gần như trong suốt, mềm dẻo khi gặp hơi ẩm và phồng giòn khi chiên. Ở các chợ lớn hoặc cửa hàng đặc sản, bạn có thể tìm mua bánh tráng ram Bình Định, Quảng Ngãi, thường được đóng gói theo xấp.
Nếu chỉ có bánh tráng thường dày hơn, hãy cắt đôi hoặc cắt tư lá bánh, nhúng nước thật nhanh rồi để vài giây cho mềm mới cuốn. Ram cuốn bằng bánh tráng dày sẽ cứng và dai hơn, ít giòn tan như loại chuyên dụng.
Bánh tráng nên bảo quản trong túi kín, nơi khô ráo. Bánh bị ẩm mốc, có đốm lạ hoặc mùi hôi thì không dùng. Trước khi cuốn, có thể chia bánh ra từng xấp nhỏ, phủ khăn ẩm để bánh mềm đều mà không bị dính vào nhau.
Làm trước và bảo quản
Ram đã cuốn chưa chiên có thể xếp vào hộp, lót giấy nến giữa các lớp, cấp đông. Khi cần, chiên trực tiếp từ trạng thái đông với lửa vừa, không cần rã đông, để vỏ không bị ướt. Ram đã chiên ăn ngon nhất trong vài giờ; để lâu vỏ sẽ mềm, có thể chiên lại hoặc dùng nồi chiên không dầu để giòn lại.
Chả ram là món thường thấy trong mâm cỗ và các dịp tụ họp ở miền Trung. Bạn có thể kết hợp với cá chiên giòn và một nồi canh chua để có bữa tiệc nhỏ đậm chất miền biển.
Các lỗi thường gặp khi làm chả ram
Ram bị nổ dầu: nhân quá ướt hoặc bánh còn ướt. Vắt kỹ nhân, để bánh se trước khi chiên.
Vỏ dai, không giòn: bánh tráng dày, không phải loại chuyên ram, hoặc dầu chưa đủ nóng.
Ram bị bung: cuốn chưa chặt tay hoặc mép dán chưa kỹ. Cuốn chặt và đặt mép dán xuống dưới khi chiên.
Câu hỏi thường gặp
Không có tôm đất thì làm chả ram bằng gì?
Có thể dùng tôm đồng, tôm sú hoặc tôm thẻ nhỏ, cắt khúc vừa. Vị sẽ khác đôi chút, nhưng cách cuốn và chiên vẫn giữ nguyên để có ram giòn ngon.
Chả ram có thể làm bằng nồi chiên không dầu không?
Được. Phết mỏng dầu lên mặt ram, chiên ở khoảng 180–200 độ C, lật giữa chừng. Vỏ giòn nhưng không phồng rộp như chiên dầu.
Vì sao chả ram mềm nhanh sau khi chiên?
Thường do chỉ chiên một lần hoặc vớt ra để chồng lên nhau. Chiên hai lần và để ram trên rổ hoặc giấy thấm dầu, không đậy kín khi còn nóng.
Chả ram ăn với bún được không?
Được, nhiều người ăn kiểu bún chả ram với rau sống và nước mắm chua ngọt. Tuy nhiên kiểu truyền thống miền Trung thường cuốn bánh tráng và rau.
Bài liên quan
Món nhắm ngày hội miền Tây: những món dân dã ngon khó cưỡng
Món nhắm ngày hội làng miền Tây: khô cá lóc nướng, ốc len xào dừa, gỏi sầu đâu, chuột đồng nướng, lẩu mắm; cách làm đơn giản và mẹo bày tiệc đông người.

Canh tôm nấu mẻ ngon chuẩn vị gia đình, chua dịu thơm lừng
Cách nấu canh tôm nấu mẻ chua dịu: lọc mẻ đúng cách, phi tôm với cà chua cho đỏ đẹp, thêm rau cải, rau rút hay bầu, nêm vừa ăn và cách tự ủ mẻ tại nhà.

Dinh dưỡng mẹ bầu mùa dịch bệnh và những món ngon dễ làm tại nhà
Gợi ý dinh dưỡng cho mẹ bầu mùa dịch bệnh, khi hạn chế ra ngoài: nhóm chất cần chú ý, cách trữ thực phẩm, thực đơn mẫu và món ngon dễ nấu, thực phẩm nên tránh.
Phở bò Hà Nội chuẩn vị: đặc trưng nhận biết và cách nấu phở tái lăn
Điều gì làm nên phở bò Hà Nội chuẩn vị: nước dùng trong, bánh phở mỏng, cách ăn ít rau; hướng dẫn nấu phở tái lăn và phở chín kiểu Hà Nội cho 4–6 người tại nhà.